مشخصاتی مانند سایز لوله گالوانیزه و ضخامت آن، از جمله ویژگیهایی هستند که باید پیش از خرید از آنها اطلاع داشته باشید. با توجه به اینکه سایز لوله باید بر اساس کاربرد آنها انتخاب شود، لازم است تا در هنگام خرید به جدول سایز این لولهها توجه کنید. پرفروشترین سایزهای لوله گالوانیزه، سایزهای ۲ اینچ، ۴ اینچ، ۵ اینچ و ۶ اینچ هستند که قطر خارجی آنها بهترتیب ۶۰.۳، ۱۱۴.۳، ۱۴۰.۳ و ۱۶۵.۱ است.

در این مطلب جدول سایز لوله گالوانیزه را به اینچ و میلیمتر ارائه میدهیم و ضخامت آن را نیز بررسی میکنیم.
جدول سایز لوله گالوانیزه
در جدول زیر سایز لوله گالوانیزه به اینچ و میلیمتر موجود است:
| قطر اسمی (inch) | قطر خارجی (mm) | ضخامت(mm) | لوله گالوانیزه سبک (kg/m) | ضخامت(mm) | لوله گالوانیزه متوسط (kg/m) | ضخامت(mm) | لوله گالوانیزه سبک (kg/m) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱/۲ | ۲۱/۳ | ۲ | ۰/۹۷ | ۲/۶ | ۱/۲۸ | ۳/۲ | ۱/۴۸ |
| ۳/۴ | ۲۶/۷ | ۲/۳ | ۱/۳۹ | ۲/۶ | ۱/۵۶ | ۳/۲ | ۱/۸۷ |
| ۱ | ۳۳/۷ | ۲/۶ | ۱/۹۸ | ۳/۲ | ۲/۴۱ | ۴ | ۳/۰۵ |
| ۱/۴ ۱ | ۴۲/۴ | ۲/۶ | ۲/۵۴ | ۳/۲ | ۳/۱۴ | ۴ | ۳/۸۹ |
| ۱/۲ ۱ | ۴۸/۳ | ۲/۹ | ۳/۲۳ | ۳/۲ | ۳/۵۷ | ۴ | ۴/۴۲ |
| ۲ | ۶۰/۳ | ۲/۹ | ۴/۰۸ | ۳/۶ | ۵/۱۳ | ۴/۵ | ۶/۲۶ |
| ۱/۲ ۲ | ۷۶ | ۳/۲ | ۵/۷۶ | ۳/۶ | ۶/۴۳ | ۴/۵ | ۸/۰۴ |
| ۳ | ۸۸/۹ | ۳/۲ | ۶/۷۸ | ۴ | ۸/۵۸ | ۵ | ۱۰/۵۷ |
| ۴ | ۱۱۴/۳ | ۳/۶ | ۹/۸۵ | ۴/۵ | ۱۲/۴۳ | ۵/۴ | ۱۴/۸۲ |
| ۵ | ۱۴۰/۳ | ۳/۶ | ۱۲/۳۲ | ۵ | ۱۶/۹۵ | ۵/۴ | ۱۸/۳۳ |
| ۶ | ۱۶۵/۱ | ۴/۲ | ۱۷/۲۱ | ۵ | ۲۰/۴۱ | ۵/۴ | ۲۱/۶۷ |
سایز لوله گالوانیزه به اینچ برابر با مقادیر زیر است:
- سایز ۱/۲ اینچ برابر با ۲۱/۳ میلیمتر
- سایز ۳/۴ اینچ برابر با ۲۶/۷ میلیمتر
- سایز ۱ اینچ برابر با ۳۳/۷ میلیمتر
- سایز ۱/۴ ۱ اینچ برابر با ۴۲/۴ میلیمتر
- سایز ۱/۲ ۱ اینچ برابر با ۴۸/۳ میلیمتر
- سایز ۲ اینچ برابر با ۶۰/۳ میلیمتر
- سایز ۱/۲ ۲ اینچ برابر با ۷۶ میلیمتر
- سایز ۳ اینچ برابر با ۸۸/۹ میلیمتر
- سایز ۴ اینچ برابر با ۱۱۴/۳ میلیمتر
- سایز ۵ اینچ برابر با ۱۴۰/۳ میلیمتر
- سایز ۶ اینچ برابر با ۱۶۵/۱ میلیمتر
جدول سایز لوله گالوانیزه برق
[table “” not found /]بررسی پارامترهای جدول سایز لوله گالوانیزه
برای بررسی بهتر سایز لوله های گالوانیزه، قصد داریم پارامترهای جدول بالا شامل سایز اسمی، قطر و ضخامت آن را بهطور کامل بررسی کنیم.
مطلب مرتبط: مشخصات لوله گالوانیزه چیست؟
سایز اسمی
یکی از انواع سایز لوله گالوانیزه، سایز اسمی لوله گالوانیزه (Nominal Pipe Size) یا NPS است که به آن نمره لوله نیز گفته میشود. این مقدار، عددی است که در بازار آهنآلات و اسناد مهندسی برای مشخص کردن سایز لوله استفاده میشود. در نتیجه هنگام خرید اتصالات برای لوله باید اندازه اسمی آن را بیان کنید. این عدد بر حسب اینچ بیان میشود. این سایز بین ۱ تا ۸ اینچ است.

نکته مهم این است که سایز اسمی لوله دقیقاً برابر با قطر داخلی یا خارجی لوله نیست، بلکه یک اسم قراردادی برای شناسایی اندازه لوله است. به این معنا که برای مثال اگر لوله ۱ اینچ گالوانیزه را با کولیس اندازه بگیرید، اندازه آن بهطور دقیق با ۱ اینچ برابر نیست. البته برای سایزهای بالاتر از ۱۴ اینچ، سایز اسمی و قطر واقعی لولهها تقریبا هماندازه هستند.
قطر خارجی
قطر خارجی (Outside Diameter) یا OD از دیگر انواع سایز لوله گالوانیزه است که بر اساس میلیمتر بیان میشود. دانستن قطر خارجی لولههای گالوانیزه برای تهیه اتصالات متناسب امری حیاتی است. قطر خارجی لولهها دقیقا برابر با اندازه واقعی آنهاست که عددی بین ۲.۱۳ تا ۶۱۰ میلیمتر است.
ضخامت
ضخامت لولههای گالوانیزه بین ۱ تا ۶ میلیمتر است. لولههای گالوانیزه با سایزهای یکسان، دارای ضخامتهای متفاوتی هستند؛ به این معنا که با افزایش ضخامت لوله، قطر خارجی آن ثابت مانده و قطر فضای داخلی آن کوچکتر میشود.
فرمول محاسبه ضخامت لوله گالوانیزه عبارت است از:
T = (OD-ID)/2
در این فرمول T برابر با ضخامت، OD برابر با قطر خارجی و ID برابر با قطر داخلی است.
علاوه بر میلیمتر، برای مشخص کردن ضخامت لولهها از واحد رده (Schedule) نیز استفاده میشود. این فاکتور تعیینکننده مقاومت لوله در برابر فشار سیالات است. هرچه رده لوله بالاتر باشد یعنی مقاومت آن در برابر دما و فشار سیال بالاتر است. برای مثال، مقاومت لوله مانیسمان رده ۲۰ پایین محسوب شده و برای فشار و دمای پایین مناسب است. در مقابل لوله مانیسمان رده ۴۰ مقاومت بالاتری در برابر فشار سیالات دارد.
وزن
لولههای گالوانیزه معمولاً در سه وزن یا کلاس کلی تولید میشوند که ضخامت آنها را تعیین میکند:
- سبک (Light) برای سازههای فلزی، فنسکشی و لوله داربست.
- متوسط (Medium) رایجترین نوع برای انتقال سیالات و موتورخانهها.
- سنگین (Heavy) برای فشارهای بالا و مصارف صنعتی خاص مثل انتقال نفت و گاز.
برای اطلاعات بیشتر به مطلب وزن لوله گالوانیزه مراجعه کنید.
استانداردهای سایز لوله گالوانیزه
اصلیترین استانداردهای لولههای گالوانیزه که در الزامات آنها به سایز اشاره شده است، شامل BS 1387:1985/EN 10255:2004 هستند. در ادامه استانداردهای سایز انواع لوله گالوانیزه را بررسی خواهیم کرد:
- DIN 2440آلمان: محبوبترین استاندارد در ایران برای لولههای با وزن متوسط DIN 2440 است. اکثر لولههای گالوانیزه که در موتورخانهها و برای آبرسانی استفاده میشوند از این الگو پیروی میکنند.
- DIN 2441 آلمان: این استاندارد مشابه مورد قبل است؛ اما برای لولههای سنگین (Heavy) با ضخامت دیواره بیشتر تعریف شده است.
- BS 1387 بریتانیا: یکی از قدیمیترین و معتبرترین استانداردها است؛ تابعی از وزن و ضخامت که لولهها را به سه کلاس سبک (L)، متوسط (M) و سنگین (H) تقسیم میکند.
- ASTM A53آمریکا: استانداردی جامع برای انواع لولههای فولادی (سیاه و گالوانیزه) است که در این استاندارد از مفهوم رده یا Schedule مثل رده ۴۰ یا ۸۰ برای تعیین ضخامت استفاده میشود.
- ISIRI 3765 ایران: استاندارد ملی ایران تطابق بالایی با استانداردهای اروپایی دارد و برای لولههای گالوانیزه مورد استفاده در آبرسانی تدوین شده است.
چگونه سایز مناسب لوله گالوانیزه را انتخاب کنیم؟
انتخاب سایز لوله های گالوانیزه مناسب نیازمند توجه به چند نکته کلیدی است.

رعایت نکاتی که در ادامه بیان میکنیم به بهینه شدن بودجه پروژه، افزایش عمر مفید سیستم لولهکشی و کمینه کردن نیاز سیستم لولهکشی به نگهداری و تعمیرات کمک میکند.
کاربرد پروژه: سایز لوله گالوانیزه باید متناسب با کاربرد آن انتخاب شود. برای مثال آیا هدف از استفاده این لوله برای لولههای برق است یا آب آشامیدنی یا لولهکشی اطفای حریق؟ سایز مناسب برای هر یک از این کاربردها در دفاتر مبحث مقررات ملی ساختمان موجود است.
شرایط محیطی: چنانچه لوله در معرض دما و فشار بالا قرار دارد، باید با رده بالاتر مانند رده ۸۰ انتخاب شود. همچنین اگر لوله گالوانیزه در زیر زمین کارگذاشته شود نیازمند مقاومت بالا در برابر فشارهای وارده است؛ به همین دلیل باید ضخامت بیشتری داشته باشد.
حجم سیال: بدیهی است چنانچه حجم سیال عبوری از لوله زیاد باشد، نیاز به لولههایی با سایز بزرگتر دارید.
نوع اتصالات: سایز لوله گالوانیزه باید متناسب با سایز اتصالات و نوع آن شامل جوشی یا رزوهای انتخاب شود.
ما در امروز آهن با بهرهگیری از تخصص کارشناسان مجرب، آماده راهنمایی شما برای خرید مناسبترین سایز لوله گالوانیزه هستیم. چنانچه در انتخاب سایز مناسب این فراورده فولادی نیاز به راهنمایی دارید، لطفا با کارشناسان ما تماس بگیرید. ما آماده ارائه مشاوره تخصصی به شما هستیم.